iPhone’da dosyaların gerçekte nerede duruyor ve kim görebiliyor

Kurulu her uygulama bir kum havuzunda çalışıyor: yalnızca kendisinin okuyup yazabildiği özel bir klasör ağacı. Ortak bir C: sürücüsü, bir /home ya da uygulamanın içine dalabileceği başka bir yer yok. Bu, platformun güvenlik modelinin temeli ve gerçekten iyi bir şey — kötü davranan bir uygulama diğer uygulamaların verisini karıştıramıyor, çünkü o verinin var olduğunu bile göremiyor.

Kum havuzunun içinde, kuralları farklı birkaç dizin var ve insanların fark ettiği tuhaflıkların çoğunu bu kurallar açıklıyor. Documents, kullanıcının ürettiği ya da getirdiği içerik için; yedeklere dahil ve uygulama onu Dosyalar uygulamasında görünür ilan edebiliyor. Library/Application Support uygulamanın kendi çalışma verisi için — veritabanları, indeksler — yedekleniyor ama kullanıcıya gösterilmiyor. Library/Caches ise yeniden üretilebilecek her şey için: yedeklenmiyor ve depolama azaldığında sistem onu sormadan boşaltıyor.

Sonuncusu çok yaygın ve çok belirli bir sürprizin kaynağı: telefon dolduktan sonra küçük görseller, önizlemeler ve türetilmiş dosyalar kayboluyor. İyi yazılmış bir uygulama bunu normal sayıp yeniden üretiyor. Önbelleğe yeri doldurulamayacak bir şey koymuş uygulama ise onu kaybetmiş oluyor.

Dosyalar uygulaması, ona yetki verdiğin yerler için bir gezgin: iCloud Drive, uzantı kuran her bulut sağlayıcı, bağlı diskler ve Documents klasörünü açmayı seçen her uygulama. Gerçekten bir dosya yöneticisi ve bir PDF’i oradan oraya taşımak için fazlasıyla yeterli.

Olmadığı şey bir medya kütüphanesi. Neyi izlediğine dair bir fikri yok; çalma listesi, favori, kaldığın konum yok; dört dosyanın tek bir şeyin bölümleri olduğunu bilmiyor. Dosyanın içeriğiyle de bir şey yapamıyor: videodan sesi ayırmıyor, arşivin içini tamamını açmadan göstermiyor ve bir medya kütüphanesindekilerin yarısını oynatmıyor.

Dolayısıyla iOS’taki pratik düzen “Dosyalar mı, dosya yöneticisi uygulaması mı” değil, ikisi birden. Uygulamalar ve diskler arasında taşımak için Dosyalar; kütüphanenin kendisi için, klasörleri Dosyalar’da görünen bir medya uygulaması — böylece hiçbir şey hapsolmuyor.

Çoğu uygulama bir dosyayı yoluna göre hatırlıyor — nerede olduğunun metnine göre. Bariz yaklaşım bu ve bir şey yerinden oynayana kadar çalışıyor. video.mkv’yi Roportaj.mkv yap; eski adı işaret eden her favori, çalma listesi satırı ve kaldığın konum artık hiçbir şeyi işaret etmiyor. Bazı uygulamalar satırı sessizce düşürerek bunu gizliyor, bazıları kırık bir satır gösteriyor, neredeyse hiçbiri sebebini söylemiyor.

Alternatifi, dosyayı yeniden adlandırmaya dayanan bir şeyle tanımlamak. Dosya sisteminde bu inode demek — dosya sisteminin kendi verdiği kimlik — ve boyutla değiştirilme tarihiyle birlikte kontrol ediliyor, son çare olarak da içerik parmak izi kullanılıyor. Yeniden adlandır, klasörler arasında taşı ya da kütüphanenin tamamını yeniden düzenle: veritabanındaki satır hâlâ aynı satır.

Bu, kulağa geldiğinden önemli, çünkü hiç toparlanıp toparlanamayacağını belirliyor. Yeniden düzenlemekten korktuğun kütüphane sonsuza kadar dağınık kalıyor.