Streaming en IPTV
Televisie via internet leende zijn vocabulaire uit drie verschillende hoeken — de omroepwereld, het web, en één specifiek stuk panelsoftware dat bij toeval een standaard werd. Dit zijn de woorden die langskomen.
-
HLS
HTTP Live Streaming -
Het streamingprotocol van Apple, en degene die bijna alles gebruikt. De video wordt in korte segmenten geknipt die in een tekstplaylist staan, en de speler haalt ze op volgorde op via gewone HTTP.
HLS heeft gewonnen omdat het geen bijzondere server nodig heeft: de segmenten zijn bestanden, de playlist is een bestand, en elke webserver kan beide uitleveren. Op Apple-platformen wordt het overal ingebouwd ondersteund, en vrijwel overal daarbuiten ook.
Het ontwerp heeft één gevolg dat mensen voortdurend tegenkomen — er is geen enkel videobestand om op te slaan. Wat je zit te kijken bestaat alleen als duizend stukjes plus een instructie om ze op te halen.
Zie ook: ManifestSegmentAdaptieve bitrate
-
Manifest
playlist, .m3u8 -
Het tekstbestand dat opsomt waaruit een stream bestaat. Een mastermanifest noemt de beschikbare kwaliteitsniveaus; elk daarvan wijst naar een mediamanifest met de eigenlijke segmenten.
Open er een en je ziet een paar dozijn regels: een kop, wat parameters en adressen. Alles wat je bekijkt staat ergens anders. Bij een live-uitzending haalt de speler dit bestand om de paar seconden opnieuw op, omdat het meegroeit zolang de uitzending duurt.
Adressen in een manifest zijn meestal ondertekend en beperkt houdbaar, en daarom wijst een link die vanochtend nog werkte ’s middags geregeld nergens meer naartoe.
-
Segment
chunk -
Eén kort stukje van een stream, doorgaans twee tot tien seconden, uitgeleverd als eigen bestand. Een uur video zijn er honderden tot duizenden.
Dankzij die segmenten kun je tijdens het kijken van kwaliteit wisselen: de speler vraagt het volgende stukje gewoon op een ander kwaliteitsniveau op, en de overgang valt op een segmentgrens in plaats van dat het beeld onderbreekt.
Het is ook waarom een stream downloaden een heropbouw is en geen kopie. Elk segment moet worden opgehaald en vervolgens in één container met een deugdelijke index worden weggeschreven — de stap die het resultaat een werkende tijdbalk geeft.
-
Adaptieve bitrate
ABR -
Dezelfde inhoud aanbieden op meerdere kwaliteitsniveaus en de speler daartussen laten schuiven als de verbinding verandert. Daarom worden streams vager in plaats van dat ze stoppen.
De speler meet hoe snel de segmenten binnenkomen en kiest de hoogste kwaliteit die hij denkt te kunnen volhouden. Wordt de verbinding krapper, dan schakelt hij terug, meestal nog voordat de buffer leegloopt.
Dit is het grootste verschil tussen een stream kijken en een bestand downloaden. Een download wil de beste versie en neemt de tijd; een stream ziet er liever zachter uit dan dat hij pauzeert.
-
Bufferen
-
Een speler die een paar seconden video vooruit klaarhoudt op wat je ziet, zodat een korte hapering in het netwerk geen pauze wordt. Zie je het woord op je scherm, dan is de buffer op.
Een grotere buffer vangt meer verstoring op, maar kost meer opstarttijd en reageert trager op een zenderwissel. Livestreams houden hem met opzet klein, en daarom zijn ze kwetsbaarder dan video op aanvraag.
Hapert een IPTV-kanaal, dan zit de oorzaak vrijwel altijd tussen de provider en jou — hun server, de route, jouw verbinding. Dezelfde app op hetzelfde apparaat speelt een lokaal bestand met dezelfde bitrate zonder één trilling af, en dat is de snelste manier om de twee uit elkaar te houden.
Zie ook: Adaptieve bitrateIPTV
-
IPTV
-
Televisie die via internet wordt geleverd in plaats van via de ether, de kabel of de satelliet. Als woord beschrijft het een leveringsmethode en zegt het niets over wie het recht heeft om wat te leveren.
Waar een abonnement in de praktijk uit bestaat, is een lijst — een M3U-playlist, of een account op een panel — die zenders benoemt en van elk een adres geeft. De speler maakt daar een zendergids van; hij host niets en levert niets aan.
Dat is juridisch net zo belangrijk als technisch. Een app die IPTV afspeelt levert zelf geen zenders mee, en of een bepaalde provider het recht heeft om te verspreiden wat hij verspreidt, is een vraag over die provider.
Zie ook: M3U-playlistXtream CodesEPG
-
M3U-playlist
-
Een lijst in platte tekst met zendernamen en streamadressen, en de gebruikelijkste manier waarop een IPTV-abonnement wordt geleverd. Er zit geen greintje video in.
Elk item bestaat uit een regel die de zender benoemt — met een logo, een groep en een identificatie die er per conventie aan hangen — en een regel met het adres. Geen van die conventies is ooit vastgelegd in een standaard, dus elke provider schrijft ze net even anders.
Providerlijsten zijn allang voorbij gegroeid wat het formaat ooit voorzag: honderdduizenden zenders en honderden megabytes tekst zijn tegenwoordig doodgewoon, en een app die zo’n lijst eerst helemaal in het geheugen laadt voordat hij hem verwerkt, wordt door iOS afgeschoten lang voordat hij klaar is.
Zie ook: IPTVXtream Codes
-
Xtream Codes
-
Panelsoftware waarvan de API een de-factostandaard werd. In plaats van een playlistbestand krijg je een serveradres, een gebruikersnaam en een wachtwoord, en vraagt de app het panel om zenders, films, series en de gids.
Het bedrijf erachter werd in 2019 opgerold; de API overleefde het, omdat duizenden providers er al op gebouwd hadden en hun klanten hem verwachtten. Software die zich “Xtream-compatibel” noemt, implementeert die interface en gebruikt niet het product van dat bedrijf.
Het verschilt op twee nuttige punten van een kale playlist: de catalogus komt binnen als gestructureerde data in plaats van als vlakke lijst, en het panel handhaaft een verbindingslimiet — en daarom kunnen een download en een livekanaal op hetzelfde moment elkaar eruit gooien.
Zie ook: IPTVM3U-playlistEPG
-
EPG
elektronische programmagids -
Het schema: wat er nu op elke zender is, wat er hierna komt en wat er eerder was. Wordt los van de zenders zelf geleverd, meestal als XMLTV-bestand.
De gids wordt aan zenders gekoppeld via een identificatie die de provider aan elke zender meegeeft. Ontbreken die identificaties of zitten ze niet consequent in elkaar — wat vaak voorkomt — dan tonen zenders geen programma-informatie, ook al is de gidsdata gewoon aanwezig en correct.
Een volledige gids van een grote provider is op zichzelf al een flinke download: dagen aan programmering voor duizenden zenders.
Zie ook: IPTVCatch-upXtream Codes
-
Catch-up
timeshift, archief -
Iets kijken dat al is uitgezonden, door de server van de provider om een verstreken tijdstip op een zender te vragen. Het bestaat alleen waar de provider opneemt; op je eigen apparaat wordt niets bewaard.
Waar het wordt aangeboden, kan een app een programma uit het verleden in de gids omzetten in een verzoek om dat tijdvak van die zender. Archieven beslaan doorgaans een paar dagen.
Het is volledig een mogelijkheid van de provider. Een app kan geen catch-up toevoegen aan een zender die het niet heeft, en een gidsvermelding van vorige week is geen bewijs dat de opname bestaat.
-
DRM
digital rights management -
Versleuteling die alleen gelicentieerde afspeelsoftware ongedaan kan maken, met sleutels die van een licentieserver komen. FairPlay op Apple-platformen, Widevine op Android en de meeste webbrowsers.
Een DRM-beveiligde stream is van begin tot eind versleuteld, en de sleutel wordt alleen vrijgegeven aan software die heeft aangetoond zich te houden aan de regels die eraan hangen — niet opslaan, niet opnemen, soms geen extern scherm.
Dat is geen hindernis om omheen te werken; dat is het mechanisme dat doet wat het moet doen. Elk hulpmiddel dat beweert een DRM-beveiligde stream te kunnen downloaden, geeft een verkeerde voorstelling van wat het doet of van wat die stream is.